Twardy HR

Wymiar urlopu wypoczynkowego

Autor: Monika Smulewicz - Manager Działu Usług Kadrowo - Płacowych FPA Group

czerwiec 2010

• 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat

• 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony 10 lat i więcej

Uprawnienia pracownicze zawarte w ogólnie obowiązujących przepisach prawa pracy mają charakter uprawnień minimalnych. Pracodawca w wewnątrzzakładowych przepisach prawa pracy może ustalić wyższy wymiar urlopu.

Do okresu zatrudnienia w celu ustalenia wymiaru urlopu wypoczynkowego zaliczamy:

• wszystkie poprzednio zakończone okresy zatrudnienia bez względu na przerwy w zatrudnieniu oraz sposób ustania stosunku pracy,

• w przypadku jednoczesnego pozostawania w dwóch lub więcej stosunkach pracy zaliczeniu podlega również okresy nie zakończonego zatrudnienia w części przypadającej przed nawiązaniem stosunku pracy,

• okresy za które pracownik zachowuje prawo do odszkodowania w przypadku skróconego okresu wypowiedzenia, jeżeli pracownik nie podjął w tym czasie pracy,

• okresy pozostawania bez pracy, za który przyznano odszkodowanie pracownikowi przywróconemu do pracy,

• okresy urlopu wychowawczego,

• okresy urlopu bezpłatnego, którego udzielono pracownikowi w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, przez okres ustalony w porozumieniu zawartym pomiędzy tymi pracodawcami,

• okres pobierania zasiłków i stypendiów dla bezrobotnych,

• okres zasadniczej, zawodowej i nadterminowej służby wojskowej

• okres pracy w policji, straży granicznej, straży pożarnej,

• okresów prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 20.07.1990 r.)

• inne okresy, które w myśl ogólnie obowiązujących przepisów podlegają uwzględnieniu do stażu pracy, od którego uzależnione są uprawnienia pracownicze

• okresy ukończonej nauki w szkole:

Ø      zakończoną naukę w ZSZ  w wymiarze przewidzianym programem nauczania, nie więcej jednak jak 3 lata

Ø      zakończoną naukę w średniej szkole zawodowej w wymiarze przewidzianym programem nauczania, nie więcej jednak jak 5 lat

Ø      zakończoną naukę w średniej szkole zawodowej dla absolwentów ZSZ  w wymiarze 5 lat

Ø      zakończoną naukę w średniej szkole ogólnokształcącej - 4 lata

Ø      zakończoną naukę w szkole policealnej - 6 lat

Ø      ukończoną szkołę wyższą - 8 lat

Do okresu zatrudnienia od którego uzależniony jest wymiar urlopu nie zaliczamy:

• okresów pracy na podstawie umów cywilnoprawnych

• okresów prowadzenia działalności gospodarczej

Przykład I

Przykład I -  wyliczenie stażu pracy:

Pracownik ukończył studia w  lipcu 2005r.

Był zatrudniony u poprzednich pracodawców:

• od 12-06-2006 do 11-09-2006

• od 19-09-2006 do 11-12-2006

Data zatrudnienia w bieżącym zakładzie pracy 01-02-2007

Obliczamy pierwszy okres pracy:    

Obliczamy drugi okres pracy:

Obliczamy łączny staż pracy, od którego uzależniony jest wymiar urlopu:

Obliczamy, kiedy pracownik nabędzie prawo do urlopu w wyższym wymiarze:

Do 09-08-2008 pracownikowi przysługuje urlop w wymiarze  20 dni urlopu.

Z dniem  10-08-2008 pracownik nabywa prawo do urlopu w wymiarze 26 dni.

W sytuacji, gdyby pracownik chciał skorzystać z urlopu przed 10-08-2008 pracodawca udzieli mu urlopu w wymiarze 20 dni, lub proporcjonalnie z wymiaru 20 dni (gdyby pracownik zatrudniony był w niepełnym wymiarze czas pracy lub jego okres zatrudnienia w danym roku byłby krótszy niż 12 miesięcy).

W sytuacji, gdyby pracownik chciał skorzystać z urlopu po 10-08-2008 pracodawca udzieli mu urlopu w wymiarze 26 dni, lub proporcjonalnie z wymiaru 26 dni (gdyby pracownik zatrudniony był w niepełnym wymiarze czas pracy lub jego okres zatrudnienia w danym roku byłby krótszy niż 12 miesięcy).

Gdyby pracownik do tego czasu wykorzystał urlop w wymiarze 20 dni, przysługiwałby mu urlop uzupełniający w wymiarze 6 dni.

Przykład II

Wyliczenie stażu pracy przy nakładającym się okresie pracy i nauki:

Pracownik ukończył 4 letnie liceum zawodowe

Studiował w okresie od 01-02 2002 do 17-02-2007

Był zatrudniony  u poprzednich pracodawców:

• od 01-04-2001 do 07-01-2002

• od 17-01-2002 do 31-12-2003

• od 17-05-2004 do 12-12-2005

• od 05-04-2006 do 10-12-2006

Data zatrudnienia w bieżącym zakładzie pracy 12-12-2006.

W przedstawionym przykładzie mamy do czynienia z pokrywającymi się ze sobą okresami pracy i nauki.

Jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się bądź okres zatrudnienia, w którym była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika.

W tym celu musimy porównać, czy korzystniejsze będzie dla pracownika zaliczenie okresu nauki w szkole niższego szczebla oraz okresów pracy po ukończeniu danego poziomu wykształcenia, czy może korzystniejsze będzie zaliczenie okresu nauki w szkole wyższego szczebla oraz okresów pracy niepokrywających się z okresem nauki.        

Wariant I   liceum + zatrudnienie

Obliczamy pierwszy okres pracy:

Obliczamy drugi okres pracy:

Obliczamy trzeci okres pracy:

Obliczamy czwarty okres pracy:

Obliczamy łączny staż pracy: 

Obliczamy, kiedy pracownik nabędzie prawo do urlopu w wyższym wymiarze:

Wariant II studia + zatrudnienie nie pokrywające się ze studiami

W tym wariancie, wyliczając staż pracy do urlopu wypoczynkowego, uwzględniamy okres studiów oraz okresy pracy niepokrywające się ze studiami.

Poniższy diagram ilustruje poszczególne okresy pracy i ich pokrycie się ze studiami.

Obliczamy pierwszy okres pracy, który nie pokrywa się ze studiami:

Obliczamy drugi okres pracy, w części nie pokrywającej się ze studiami:

 Trzeci oraz czwarty okres pracy pomijamy ponieważ w całości pokrywają się ze studiami.

Obliczamy łączny staż pracy: 

Obliczamy, kiedy pracownik nabędzie prawo do urlopu w wyższym wymiarze:

W tym przypadku datę „0" obliczamy na dzień po zakończeniu studiów, a nie na dzień zatrudnienia, ponieważ pracownik staje się absolwentem wyższej uczelni już jako nasz pracownik.

W związku tym, że okres pracy w bieżącym zakładzie pracy oraz okres studiów pokrywają się ze sobą, do stażu pracy zaliczamy albo okres pracy, albo okres nauki (w części pokrywającej się) w zależności od tego co jest dla pracownika korzystniejsze.

W przedstawionym przykładzie korzystniejszy dla pracownika jest wariant I, czyli zaliczenie do stażu pracy wszystkich okresów pracy okresu ukończonej nauki w szkole niższego szczebla.

Pracownik nabędzie prawo do urlopu w wymiarze 26 dni 22.12.2007 r.

Zasady udzielania urlopu

• pracownik ma prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego

• pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu

• pracodawca jest zobowiązany udzielić pracownikowi urlopu w roku, w którym uzyskał on do niego prawo

• na wniosek pracownika urlop może być podzielony na części, w takim przypadku jedna część urlopu musi obejmować co najmniej 14 kolejnych dni kalendarzowych

• część urlopu nie wykorzystaną z powodu usprawiedliwionej nieobecności pracodawca udziela pracownikowi w terminie późniejszym

• urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu

• jeden dzień urlopu odpowiada 8 godzinom pracy

• wymiar urlopu pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru zatrudnienia

• pracownikowi który wykorzystał urlop wypoczynkowy, a następnie uzyskał prawo do urlopu w wyższym wymiarze przysługuje urlop uzupełniający

• pracodawca może odwołać pracownika z urlopu tylko wówczas, gdy jest to uzasadnione potrzebami pracodawcy, których nie dało się przewidzieć przed rozpoczęciem urlopu, w takim przypadku pracodawca zobowiązany jest pokryć koszty poniesione przez pracownika w związku z odwołaniem z urlopu

• w przypadku nie wykorzystania urlopu przez pracownika w danym roku kalendarzowym, należy go udzielić najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego

Urlop na żądanie

• pracodawca jest zobowiązany udzielić na żądanie pracownika we wskazanym przez niego terminie urlopu w wymiarze nie przekraczającym 4 dni w ciągu roku

• pracownik zgłasza żądanie udzielenia urlopu najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu

• łączny wymiar urlopu udzielanego w oparciu o Art. 167² nie może przekroczyć 4 dni w roku kalendarzowym , niezależnie od ilości pracodawców, u których pracownik pracował w danym roku kalendarzowym

Niewykorzystany urlop a ustanie stosunku pracy

• w przypadku wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę pracownik jest zobowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop wypoczynkowy, jeżeli w tym okresie pracodawca udzieli mu urlopu

• w przypadku niewykorzystania przez pracownika urlopu w całości lub w części, w związku z zakończeniem stosunku pracy przysługuje mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy

§         wypłata ekwiwalentu nie jest wymagana w przypadku nawiązania kolejnego stosunku pracy z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu poprzedniego stosunku pracy